Ferhengok

    A B C Ç D E Ê F G H I Î J K L M N O P Q R S Ş T UÛ V W X Y Z 

     

     

    A

    Abba – Bi zimanê Aramî, ABBA bi mana ‹bav› e. Binêre: Marqos 14:36; Romayî 8:15; Galatî 4:6.

    Adem – Mirovê pêşî bû yê ku Xwedê afirand. Xwedê ew ji axa erdê afirand (Destpêkirin 2) û piştre Hewa afirand. Adem û jina xwe Hewa ew bûn, yên ku zû peyva Xwedê şkandin û guneh kirin (Destpêkirin 3). Ji hingê ve mirov guneh kir. Di Peymana Nû de tê gotin ku Îsa Mesîh ‹Ademê paşî› ye (1 Korîntî 15:45). Ademê pêşî, bû bavê temamiya mirovan. Îsa Mesîhê ku Ademê diduyan e, jiya­na ruhanî dide her kesê ku baweriya xwe bi wî tîne. Binêre: Lûqa 3:38; Romayî 5:12-15; 1 Korîntî 15:22, 45-47; 1 Tîmotêyos 2:13-14.

    Afirîd – Mexlûq

    Amîn – Peyveke zimanê Îbranî ye, ku mana wê ev e: ‹Rast e›, ‹Belê›, ‹Bila wusa be›, ‹Ez razî me› (Romayî 1:25; 9:5; 1 Korîntî 14:16; 2 Korîntî 1:20). Di Peyxama Yûhenna 3:14 de ev navekî Îsa Mesîh e, çimkî Yê Rast ew e.

    Aramî – Zimanekî kevin e. Di dema kevin de miletekî ku li Sûriye û Îraqa îroyîn rûdinişt û Samî bû, pê dipeyivî. Zimanê Aramî zi­manê Aşûrî, Kildanî û Sûriyanî ye. Di zemanê Îsa Mesîh de gelek Cihûyan zimanê Aramî dizanibûn, çimkî ew zimanê bazirganiyê bû.

    Artemîs – Navê pûtekî Yewnaniyan e, ku di dema Peymana Nû de li gelek cihan dihat perizîn (Karên Şandiyan 19:24-35).

    Arxêlayos – Ji kerema xwe li peyva Hêrodês binêrin.

    Asya / Asyaya Biçûk – Di wê demê ji bo ew der ku îro kêm û zêde Tirkiye ye dihat gotin.

    Aştî – Haştî, silamet

    Atî – Edroyî, bi hal ketî.

    Aqûb –  

    1) Aqûbê kurê Îshaqê kurê Birahîm bû. Ew bavê her diwanzdeh eşîrên gelê Îsraêl e. Di Peymana Nû de çend caran Aqûb ji dêla hemû gelê Îsraêl ve tê gotin. Ji kerema xwe li peyva ‹Mala Aqûb› binêrin.

    2) Aqûbê Halfayos û Aqûbê Zebedî (birayê Yûhenna) du şagirtên Îsa Mesîh bûn.

    3) Aqûb serwerekî civîna li Orşelîmê bû. Ew bi xwe nivîskarê Nameya Aqûb e.

    Averê bûn – Ji rê derketin

    Avgir – Sunger  

    Axaya – Axaya herêmeke kevin a welatê Yewnanistanê bû. Bajarê Korîntê hingê diket nav herêma Axayayê ya Romayî (Karên Şan­diyan 18).